İntizamlı, sürətli və sistemli... -

İntizamlı, sürətli və sistemli... - "Borussiya" - "Bavariya" oyununun təhlili

Almaniyada 2019-20 futbol mövsümünün "açılış oyunu"nda son mövsümdə həm Bundesliqanı, həm də Almaniya kubokunu qazanmış "Bavariya", çempionatı ikinci yerdə bitirmiş Dortmund "Borussiya"sı ilə qarşılaşırdı. 90 dəqiqə ərzində "münhenlilər" daha üstün və dominant tərəf kimi görünsələr də, oyun "Borussiya"nın 2:0 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşdı. Bəs Lüsyan Favr Niko Kovaç qarşısında bu qələbəni necə əldə etdi? Gəlin, bir az önə çıxan detallara nəzər yetirək.

"Borussiya Dortmund" (4-2-3-1)
 
 

"Bavariya" (4-3-3)
 


"Borussiya"nın oyundan öncə protokoldakı düzülüşü 4-2-3-1 kimi göstərilsə də, komanda görüş boyu top rəqibdə olarkən 4-3-3 və ya 4-4-2 sxemindən istifadə edirdi. Rafael Qerrero və Marko Roys kimi universal futbolçulara sahib olmaq sxemi tez-tez dəyişmək baxımından Favrın işini asanlaşdırırdı. Aşağıdakı fotoda topsuz "Borussiya"nın 4-2-3-1-dən 4-3-3-ə keçid etmiş formasını görürük. Oyuna "10 nömrə" mövqeyində başlayan Roys nisbətən sol cinaha meyillənir, sol cinah yarımmüdafiəçisi/sol vinqer Rafael isə Vitsel və Vayqlla birlikdə mərkəz "üçlüy"ünü formalaşdırır.
 


Bu fotoda buna bənzər situasiyanı görürük:
 


Bəzi hallarda "Borussiya" müdafiə olunarkən 4-4-2 sxeminə keçirdi. Yarımmüdafiə xətti Qerrero-Vitsel-Vayql-Sanço, irəli xətdə isə Roys-Alkaser ikilisi olurdu:
 


"Bavariya" isə topsuz olarkən yüksək və dağınıq pressinq etməyə çalışırdı:
 


"Bavariya"nın meydanın rəqibə aid hissəsində 6 nəfərlə (irəlidə: Levandovski-Tolisso-Müller, geridə: Koman-Qoretska-Tyaqo) pressinq etdiyi hallarla rastlaşmaq mümkün idi. Nəticədə "Borussiya" geridən oyun qura bilmir və məcburiyyətdən qapıçı Hits topu irəli vurmalı olurdu. Bəs ardınca nə baş verirdi?
 


Mövqeyini tərk edib, topu irəlidə qarşılamaq istəyən Jerom Boatenq kobud səhvə yol verir və nəticədə "Borussiya"nın təhlükəli əks-hücümu baş tutur.

Ok, "Bavariya"nın yüksək pressinqi "Borussiya"nın müdafiədən, hətta yarımmüdafiədən oyun qurmasına ciddi şəkildə mane olurdu. Amma Kovaç belə pressinqin mənfi tərəflərini aradan qaldırmasa, "münhenlilər"in mövsüm ərzində başı çox ağraya bilər.
 


"Total futbol" haqqında oxuduğum yazılardan birində bu cümləyə rast gəlmişdim: "Top səndədisə, zonanı genişləndir, topa rəqibdədisə, zonanı daralt". "Borussiya"nın oyununa baxanda bu ifadələr beynimdə canlanırdı.
 


Yuxarıdakı fotoda mövqecə mərkəz yarımmüdafiəçisi olan Aksel Vitselin meydanın sol cinahında yer aldığını görürük. Meydanın mərkəzində Yulian Vayql, sağ cinahda isə Lukaş Pişçek var. Məhz bu genişlik sayəsində "dortmund"lular "Bavariya"nın yüksək pressinq dalğasını yara bilir.

"Bavariya"nın oyun fəlsəfəsinin kökündə hücum futbolu dayanır. Komandanın indiki vəziyyətdə hücuma çıxmaq üçün 2 variantı var idi:

1. Mərkəz müdafiəçiləri (xüsusilə də Boatenq) hücumu başladır, ardınca topu götürən komandanın "beyni" hesab edə biləcəyimiz Tyaqo hücumun istiqamətini müəyyənləşdirir;

2. Sol cinahdakı oyunçular topla təmin olunur (Alaba və Koman) və komanda sol cinahdan "yüklənir".

Münhen klubunun oyun planında əsas məqsədlərindən biri də Qoretska və Mülleri qapıya daha yaxın oynatmaq idi. Levandovski rəqib müdafiəni öz üzərinə çəkməli, əvəzində Qoretska və Müller üçün boş zonalar açılmalı idi. Amma Favrın komandası bu məsələni kökündən həll etməyə çalışdı və yetərincə də uğurlu oldu. Onlar "Bavariya"nın "beyni" Tyaqonun topla maksimum az oynamağı üçün çalışırdılar. Top Alkantaranın ayağında olanda belə, oyunçu, əsasən, geriyə ötürmək məcburiyyətində qalırdı. Nəticədə "Bavariya"nın sadəcə bir hücum variantı qalırdı: sol cinahdan "yüklənmək". Təbii, mərkəz müdafiəçiləri - Boatenq və Zülenin irəliyə göndərdiyi uzun topları da qismən hesaba qatmaq olar. Ancaq onlar da effektiv alınmırdı. Buna görə də Müller öz mövqeyinə qayıtmalı, yəni qapıdan uzaqlaşmalı oldu. Amma o da saf vinqer olmadığına görə, həmin mövqedə ciddi fərq yarada bilmədi.

"Bavariya" geridən oyun qurarkən Tyaqonun yanında 2-3, hətta bəzən 4 "Borussiya" oyunçusu peyda olurdu:
 


Bu epizodda topu irəliyə ötürmək imkanı olmayan Tyaqo qapıçısı ilə oynayır:
 


Tyaqo (sarı dairə) 4 rəqib futbolçu ilə əhatə olunub:
 


Təzyiq nəticəsində Tyaqo bəzi hallarda topu itirməli olurdu. İlk hissədə belə epizodlardan birində pressinqlə üzləşən Alkantara topu komanda yoldaşı Kimmixə ötürmək istəyərkən səhvə yol verir və "dortmundlular"ın təhlükəli əks-hücümu yaranır:
 


İkinci hissədə Tyaqo Marko Roysla mübarizədə topu itirir:
 


Epizodda Alabaya ötürmə etmək istəyən Alkantara səhvə yol verir və top Sançoya çatır:
 


Sançonun qarşısını irəlidə kəsmək istəyən Jerom Boatenq mövqeyini tərk edir:
 


Sanço tərəfindən keçilən Boatenqin mövqeyi boş qaldığından, Züle və Alaba onu sığortalamağa çalışsalar da, bunu bacarmırlar. Nəticədə Pako Alkaser hesabı açır:
 


Ardınca oyun yenə də öz axarı ilə davam edir. "Borussiya" rəqibin hücumlarını "Tyaqo kanalı" vasitəsilə "boğmaq" planından əl çəkmir.

Şəkildə 5 "Borussiya" futbolçusu tərəfindən əhatə olunmuş Alkantaranı (sarı dairədə) görürsünüz:
 


Burda isə Tyaqo məcburiyyətdən oyunu daha geridən qurmaq məcburiyyətində qalır və 2 mərkəz müdafiəçisinin (Boatenq və Züle) arasından hücumu başlatmağa çalışır. Lakin bunun da heç bir faydası olmur:
 


Dəqiqələr 68-i göstərəndə yenə rəqib hücumu başlamadan "boğmaq" istəyən Boatenq irəliyə çıxır və top itkisinə yol verir:
 


Əks-hücumlarda olduqca effektiv olan "Borussiya" bu səhvi bağışlamır və Ceydon Sanço hesab arasındakı fərqi ikiyə çatdırır:
 


Boatenq nə qədər sürətli müdafiəçi olsa da, hücumun sonuna gecikir:
 


Oyunun 66-cı dəqiqəsində Niko Kovaç Tomas Mülleri kanadalı gənc istedad Alfonso Deyvislə əvəzləyərək sağ cinahı aktivləşdirməyə çalışdı. 3 dəqiqə sonra "Bavariya" ikinci qolu buraxdıqdan sonra xorvat mütəxəssis Alabanı Renatu Sanşislə əvəzlədi. Nəticədə Deyvisin Alabanın mövqeyinə (sol cinah müdafiəçisi), Kinqsli Komanın isə sağ cinaha keçməsi nəticəsində Renatu cinahını sola dəyişdi. Beləliklə, "Dortmund"un yaşlı Pişçek və yorulmuş Sançodan ibart sağ cinahına qarşı "Bavariya"nın oyuna yeni daxil olmuş gənc futbolçuları mübarizə aparmağa başladı.
 


Lüsyan Favrın buna reaksiyası gecikmədi. O, ilk növbədə sol cinahda Qerrero və sağ cinahda Sançonun yerlərini dəyişdi. 74-cü dəqiqədə Aşraf Hakiminin Qerreronu yerinə oyuna girməsi ilə "Bavariya"nın sol cinahdan olan hücumlarının müəyyən mənada qarşısı alındı. Ardınca Favr Lukaş Pişçeki Marius Volfla əvəzləməklə, Hakimini öz mövqeyinə - müdafiənin sağına çəkdi.
 


Niko Kovaç isə ən son çarə kimi 80-ci dəqiqədə Alkantaranı Pavarla əvəzlədi və Yozua Kimmixi yarımmüdafiənin mərkəzində oynatmağa başladı. Amma bu da "Bavariya"nın oyununa müsbət mənada təsirini göstərmədi.
                       
Fikrimcə, oyunun ən yaxşısı Aksel Vitsel idi. Belçikalının "Borussiya"dakı rolu təsəvvür etdiyinizdən daha artıq və vacibdi. Dərindən hücumların qurulmasında önəmli funksiyaya malik Vitsel topsuz oyunda da böyük önəm ərz edir.

Gördüyünüz fotoda Aksel Vitsel "Borussiya"nın hücumunun istiqamətini müəyyən edəcək oyunçu rolundadı:
 


Bu şəkildə isə "Bavariya"nın pressinqindən çıxmaq üçün ağla ilk gələn "Borussiya" oyunçusunun Aksel Vitsel olduğunu görə bilərik:
 


Bir az öncə vurğuladığım kimi: Vitsel topsuz oyunda da çox lazımlıdı. Onu meydanın hər yerində pressinq edərkən görmək olar:
 



Aksel Vitsel matç ərzində 75 dəfə topa toxunub və bu, komanda daxilində ən yüksək göstəricidi. Belçikalı ötürmələrinin 98.3%-də dəqiq olub. Bu isə iki komandanın oyunçuları arasında ən yaxşı ikinci nəticədi. Ən yaxşı göstərici Vitselin meydanda sadəcə 10 dəqiqə olmuş komanda yoldaşı - Yakob Bruun Larsenə (100%) aiddi.

Bütün bunların nəticəsi olaraq, isveçrəli mütəxəssis Lüsyan Favr Almaniyadakı ilk titulunu qazandı - özünün hazırladığı komandanın intizamlı, sistemli və sürətli futbolu sayəsində... Bundesliqa başlayana kimi Mats Hummels, Yulian Brandt və Torqan Azarın "Borussiya"nın sıralarına qoşulacağını, "Bavariya"nın isə potensial Leroy Sane transferini nəzərə alsaq, bizi maraqlı mövsümün gözlədiyini deyə bilərik.
 




OXŞAR XƏBƏRLƏR